BIM ve IFC Zorunluluğu: TS EN ISO 19650 ve 16739-1 Ne Getiriyor?

Kısa cevap: 3B sayısal yapı modelleri TS EN ISO 19650-1 ve 19650-2 standartlarına göre BIM tabanlı oluşturulacak ve TS EN ISO 16739-1'de tanımlanan IFC formatında teslim edilecek. Ayrıca CAD çizim dosyaları BIM modelinden üretilecek ve modelle PDF/A nüshasının birbiriyle uyumlu olması zorunlu olacak.

Önce tanımlar

• BIM (Yapı Bilgi Modellemesi): yapının geometrik ve alfanümerik bilgilerini birlikte taşıyan model.
• BIM nesnesi: IFC şemasında tanımlı bir varlığın model içerisinde geometrik ve alfanümerik bilgilerle temsil edilen somut örneği.
• IFC (Endüstri Temel Sınıfları): BIM tabanlı açık veri paylaşımı için kullanılan veri şeması.
• Gelişim seviyesi: model elemanının geometrik ve alfanümerik bilgi içeriği olarak geliştirilme seviyesi.

Bu tanımlar yönetmeliğin 3. maddesinde yer alıyor ve önemliler: IFC bir dosya biçimi değil, açık bir veri şemasıdır. Yani modelinizi hangi yazılımda yaparsanız yapın, teslim ortak dilde olur.

İş akışını değiştiren hüküm

MADDE 9 şunu söylüyor: CAD çizim dosyaları BIM modelinden üretilir; BIM modeli ile CAD çizim dosyasının PDF/A nüshası birbiriyle uyumlu olmak zorundadır.

Bugün pek çok ofiste model ve pafta ayrı yürür: model sunum için yapılır, ruhsat paftaları ayrıca çizilir. Yeni düzende bu ayrım sürdürülemez, çünkü ikisinin çelişmemesi şart koşuluyor. Pafta modelden türetilecek.

Modelde ne olacak?

Model yalnız geometri değil, bilgi taşıyacak:

• Her varlık, EK-5'te verilen zorunlu ve isteğe bağlı IFC sınıfları altında tanımlanacak (MADDE 12).
• Zorunlu IFC sınıflarına ait öznitelikler ve özellikler EK-6'da belirlenmiş (MADDE 12).
• Modelde EK-7'de verilen zorunlu proje öznitelikleri yer alacak (MADDE 13).
• Model, EK-8'deki gelişim seviyesine göre düzenlenecek (MADDE 14).
• Teslim edilen model için EK-9'daki kalite kontrol formları düzenlenecek (MADDE 15).

Disiplinler modeli ayrı ayrı hazırlar (MADDE 9) ve tüm ölçüler SI birimleriyle ifade edilir.

Ofis olarak nasıl hazırlanılır?

1. Kütüphane ve şablon. IFC sınıflarına doğru eşlenmiş nesne kütüphanesi kurun; bu iş bir projede değil, bir yılda oturur.
2. İsimlendirme disiplini. Varlık, mahal ve dosya isimlendirmesi ekler tarafından belirleniyor; ekipte ortak alışkanlık gerekiyor.
3. Kalite kontrol. Model kalite kontrol formu bir teslim belgesi; bunu proje sonunda değil süreç boyunca üretmek gerekir.
4. Pilot proje. Takvim size zaman veriyor; bir işi gönüllü olarak yeni düzende yapmak, zorunlu tarihte hazırsız yakalanmaktan ucuzdur.

mednox bu konuda nerede duruyor?

Açık olalım: mednox IFC dosyasını yükleme olarak kabul eder ve dosya imzasını doğrular, ancak BIM modeli üzerinden denetim kanalı henüz açık değildir. Bugün denetim DWG, DXF ve PDF üzerinden yürür.

Yönetmeliğin getirdiği biçim uyumu (IFC şeması, PDF/A) BIM yazılımınızın ve kalite kontrol formlarının işidir. mednox'un yaptığı iş bundan farklıdır: projenin içeriğinin mevzuata uygunluğunu denetler.

Dizinin diğer yazıları: geçiş takvimi · pafta düzeni

Bu geçişte içerik denetimi neden daha da önemli?

Yönetmelik biçimi standarda bağlıyor: dosya formatı, pafta düzeni, isimlendirme, model şeması. Ama bir projenin içeriğinin mevzuata uygun olup olmadığı sorusu yerinde duruyor. Kaçış genişliği, sığınak alanı, otopark sayısı, deprem hesabı, su deposu hacmi… bunlar biçim düzeldiği için düzelmez.

mednox tam bu tarafta çalışır: projenizi yükleyin, deprem hesabı ve yangın güvenliği dâhil yüzlerce kalem mevzuat metnine bağlı olarak denetlensin. Her bulgu hangi maddeye dayandığını ve çizimin neresinden okunduğunu gösterir; sistem emin olmadığında susmaz, güven düzeyini yazar ve kararı size bırakır.

Bir projenizi yükleyip ilk denetimi ücretsiz deneyin →

Kaynak: Resmî Gazete, 5 Ağustos 2026, sayı 33331 — Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, “Mimarlık ve Mühendislik Projelerinin Dijital Olarak Hazırlanması Hakkında Yönetmelik”. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı olan yönetmeliğin resmî metnidir.