Çıkmalar ve Saçaklar: 1.00 Metre Sınırı ve 7 Kat Yasağı

Kısa cevap: Uygulama imar planında belirlenmemişse saçak en fazla 1.00 metre yapılabilir, parsel sınırlarını aşamaz ve binada çıkma varsa çıkmadan itibaren saçak genişliği 0.50 metreyi geçemez. Giriş saçağının en alçak noktası kaldırım kotundan en az 2.50 metre yukarıda olmalıdır; içinde konut bulunan zemin hariç 7 kat ve üzeri binalarda ise kapalı çıkma yapılamaz.

Saçak maddesi ne diyor?

MADDE 42 (Saçaklar) - (1) Uygulama imar planında belirlenmemiş ise 1.00 metreyi geçmeyen saçak yapılabilir. (…) (2) Saçaklar parsel sınırlarını aşamaz. (3) Binada çıkma yapılması halinde saçak genişliği çıkmadan itibaren 0.50 metreyi aşamaz.
— Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, madde 42

Giriş saçağı çıkma sayılır mı?

Sayılmaz, ama bir koşulla. Madde 41'e göre en alçak noktası tretuvar (kaldırım) kotundan en az 2.50 metre yükseklikte yapılan giriş saçakları çıkma olarak değerlendirilmez. Bu 2.50 metre koşulu sağlanmazsa saçak, çıkma rejimine girer ve çıkma sınırlarıyla birlikte denetlenir. Aynı maddede cephe estetiği için bir esneklik daha vardır: detay projesi verilmek, hafif malzemeden yapılmak, parsel sınırına taşmamak ve kapalı mekân oluşturmamak kaydıyla 0.50 metreye kadar güneş kırıcı yapılabilir.

7 kat kuralı: kapalı çıkma yasağı

İçerisinde konut yer alan zemin hariç 7 kat ve üzeri binalarda kapalı çıkma yapılamaz.
— Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, madde 5

Bu yasak deprem davranışıyla ilgilidir: kapalı çıkma, üst katlarda kütleyi cephe dışına taşıyarak düzensizlik üretir. Yasak nedeniyle emsal hakkı kullanılamıyorsa yönetmelik, bahçe mesafelerine sınırlı taşma gibi telafi yolları tanır; ama varsayılan kural açıktır ve yüksek konut projelerinde kapalı çıkma çizmek doğrudan düzeltme sebebidir.

En sık düşen bulgular

• Çıkma üzerindeki saçağın 0.50 sınırını aşması; toplamda komşu parsele gölge gibi sarkması.
• Giriş saçağının 2.50 kot koşulu sağlanmadan çıkma muafiyetinden yararlandırılması.
• 7+ katlı konut projesinde cephe hareketi adıyla kapalı çıkma çizilmesi.

mednox bu kontrolü nasıl yapıyor?

mednox, cephe ve kesit paftalarındaki saçak ile çıkma ölçülerini okur, kat adedini ve kullanım türünü künyeden alıp 7 kat yasağını uygular; giriş saçağında kot yazısını arar, yoksa doğrulanamadı der. Pafta düzeni tarafında işler değişiyor; her çizimin ayrı dosya olacağı yeni düzeni daha önce yazmıştık.

Sık sorulanlar

Açık çıkma (balkon) da yasak mı?

7 kat kuralı kapalı çıkmayı hedefler; açık çıkmalar kendi ölçü ve mesafe kurallarına tabidir.

Saçağı 1.00 metreden geniş yapmak hiç mümkün değil mi?

Mümkün: uygulama imar planı belirlemişse plan değeri geçerlidir; ayrıca yörenin mimari karakterine göre mimari estetik komisyonu kararıyla idare farklı genişlik tayin edebilir.