Asansör Zorunluluğu: Kat Adedine Göre Asansör Yeri ve Tesisi (2026 Değişikliğiyle)

Kısa cevap: Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 34 üncü maddesine göre, tek bağımsız bölümlü konutlar hariç olmak üzere; bodrumda bağımsız bölüm, teknik hacim dışında ortak alan ya da eklenti bulunuyorsa bodrum dahil sayılan kat adedi 3 olan binalarda asansör yeri bırakılması, 4 ve daha fazla olan binalarda asansör tesisi zorunludur. Madde, 1 Temmuz 2026 tarihli değişiklikle güncel hâlini almıştır.

Kuralın üç kritik ayrıntısı

• Bodrum kat ne zaman sayılır: Isı merkezi, kazan dairesi, elektrik odası, su deposu, iklimlendirme merkezi, jeneratör odası gibi teknik hacimler kat adedini etkilemez. Ama bodrumda bağımsız bölüm, eklenti ya da bu tanımın dışında ortak alan varsa bodrum kat adedine katılır ve zorunluluk eşiği bir kat erken gelir.
• Yer bırakmak ile tesis etmek farklıdır: Üç katlı binada asansör kurulmayabilir ama ileride kurulabilecek boyutta kuyu yeri projede ayrılmalıdır. Dört ve üzeri katta asansörün kendisi tesis edilir.
• İstisna dardır: Yalnız tek bağımsız bölümlü konutlar kapsam dışıdır.

Projede nasıl gösterilir?

• Asansör kuyusu bütün katlarda aynı konumda, ölçüleriyle çizilmelidir; yalnız zemin katta görünen kuyu, incelemede eksik gösterim sayılır.
• Kat adedi tablosu ile kesit birbirini tutmalıdır: kesitte görünen iskan edilen bodrum, tabloda kat olarak sayılmıyorsa çelişki bulgusu doğar.
• Yer bırakılan projede kuyunun ileride asansöre dönüşebilecek ölçüde olduğu ve hangi standarda göre boyutlandırıldığı raporda belirtilmelidir.

Yangın tarafı unutulmasın

Asansör tek başına imar konusu değildir. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'in 62 nci maddesi asansör sistemlerini kendi güvenlik kurallarına bağlar: asansör kapısı yangın merdiven yuvasına açılamaz ve asansörün deprem sırasında en yakın kata gidip kapılarını açacak tertibata sahip olması gerekir. İmar tarafı sağlanırken bu maddeler atlanırsa bulgu yangın kanalından döner.

mednox bu kontrolü nasıl yapıyor?

mednox, kat planlarından kat adedini ve bodrumun niteliğini okur, asansör kuyusunu bütün katlarda arar ve kuyu ölçüsünü çizimin gerçek ölçü verisinden alır; makul olmayan küçüklükte kuyuyu asansör saymaz. Sonuç, madde dayanağı ve ölçülen değerle raporlanır. Projelerinizi uygun paketle denetlemeye başlayabilir, sorularınız için bize yazabilirsiniz.

Asansör zorunluluğu gibi su deposu hacmi de Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinden gelir ve bina türüne bağlıdır; ikisi de ruhsat aşamasında sık bulgu üretir.

Sık sorulanlar

Üç katlı binada asansör kurmak zorunda mıyım?

Kurmak zorunda değilsiniz, ancak asansör yeri bırakmak zorundasınız. Dördüncü kat devreye girdiğinde tesis zorunluluğu başlar.

Bodrumda yalnız sığınak ve depo varsa kat sayılır mı?

Belirleyici olan mahallin niteliğidir: teknik hacimler sayılmaz; bağımsız bölüm, eklenti ya da teknik hacim dışındaki ortak alanlar bodrumu kat adedine katar. Sınır durumlarda mahal listesinin doğru etiketlenmesi bu yüzden önemlidir.

Kural en son ne zaman değişti?

Madde 34'ün birinci fıkrası 1 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete değişikliğiyle bugünkü hâlini aldı; bu yazı güncel metne göre hazırlanmıştır.